Πέμπτη 16 Μαρτίου 2017

ΔΕΕ: Η συγκατάθεση συνδρομητή τηλεφώνου για τη δημοσίευση των δεδομένων του καλύπτει και τη χρήση τους σε άλλο κράτος μέλος

Με την απόφασή του στην υπόθεση C-536/15 Tele2 (Netherlands) BV, Ziggo BV και Vodafone Libertel BV κατά Autoriteit Consument en Markt (ACM) το ΔΕΕ έκρινε σχετικά με την νομική ισχύ της συγκατάθεσης στο δίκαιο προστασίας προσωπικών δεδομένων (βλ. το Ανακοινωθέν Τύπου 31/17).

Ειδικότερα, η υπόθεση αφορούσε τη διαβίβαση δεδομένων συνδρομητών από επιχειρήσεις που χορηγούν αριθμούς τηλεφώνου σε συνδρομητές στις Κάτω Χώρες σε βελγική εταιρία που παρέχει υπηρεσίες πληροφοριών καταλόγου και καταλόγου συνδρομητών, επικαλούμενη σχετική υποχρέωση την οποία προβλέπει η ολλανδική νομοθεσία που αποτελεί μεταφορά στο εσωτερικό δίκαιο της ευρωπαϊκής οδηγίας καθολικής υπηρεσίας.

Το Δικαστήριο έκρινε ότι η οδηγία καθολικής υπηρεσίας (οδηγία 2002/22/ΕΚ) καλύπτει κάθε αίτημα επιχείρησης εγκατεστημένης σε διαφορετικό κράτος μέλος από εκείνο όπου είναι εγκατεστημένες οι επιχειρήσεις που χορηγούν αριθμούς τηλεφώνου σε συνδρομητές.

Περαιτέρω δέχθηκε ότι η διαβίβαση των ως άνω δεδομένων σε άλλη επιχείρηση με σκοπό την έκδοση δημοσίου καταλόγου χωρίς ο συνδρομητής αυτός να δώσει εκ νέου τη συγκατάθεσή του, δεν θίγει την ουσία του δικαιώματος στην προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, όπως αυτό κατοχυρώνεται στο άρθρο 8 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξάλλου, ανεξαρτήτως του τόπου εγκαταστάσεώς της, η επιχείρηση που παρέχει διαθέσιμες στο κοινό υπηρεσίες καταλόγου και υπηρεσίες καταλόγου συνδρομητών ασκεί τη δραστηριότητά της υπό εναρμονισμένο, σε μεγάλο βαθμό, ρυθμιστικό πλαίσιο το οποίο καθιστά δυνατή τη διασφάλιση σε ολόκληρη την Ένωση της ομοιόμορφης τήρησης των απαιτήσεων σχετικά με την προστασία των προσωπικών δεδομένων των συνδρομητών.

Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι η επιχείρηση που χορηγεί αριθμούς τηλεφώνου στους συνδρομητές της δεν απαιτείται να διατυπώνει το αίτημα παροχής συγκατάθεσης που απευθύνει στους συνδρομητές κατά τρόπον ώστε αυτοί να παρέχουν τη συγκατάθεσή τους χωριστά για κάθε κράτος μέλος προς το οποίο ενδέχεται να διαβιβαστούν τα δεδομένα που τους αφορούν

Κυριακή 12 Μαρτίου 2017

Παράνομη εξαγωγή και επαναχρησιμοποίηση του περιεχομένου νομικής βάσης δεδομένων από εταιρία ανάπτυξης εφαρμογών νομικής πληροφόρησης για εκμετάλλευση αντίστοιχων βάσεων


Εισαγωγικές παρατηρήσεις:

Η απόφαση με αριθ. 9313/2015 ΜΠρΑθ αναγνωρίζει το δικαίωμα ειδικής φύσης (άρθρο 45Α ν. 2121/1993) λόγω της εξαγωγής σημαντικού μέρους της βάσης και της ενσωμάτωσής του σε άλλη, ανταγωνιστική βάση δεδομένων, καθώς και δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (άρθρο 3 ν. 2121/1993), παράλληλα με την προσβολή του δικαίου αθέμιτου ανταγωνισμού, όσον αφορά γνωστή Ελληνική βάση νομικών δεδομένων. Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 5, η προστασία του δικαίου πνευματικής ιδιοκτησίας δεν εκτείνεται σε επίσημα κείμενα με τα οποία εκφράζεται η άσκηση πολιτειακής αρμοδιότητας και ιδίως σε νομοθετικά, διοικητικά ή δικαστικά κείμενα. Αυτό σημαίνει ότι δεν υφίστανται δικαιώματα επί του καθεαυτού περιεχομένου μιας νομικής βάσης δεδομένων όταν πρόκειται για νομοθεσία και νομολογία.

Ωστόσο, η προστασία μιας βάσης δεδομένων με νομικά έγγραφα εμπίπτει, καταρχήν, στη διάταξη του άρθρου 45Α ν. 2121/1993 για το λόγο ότι, όπως και στην προκειμένη περίπτωση, έχει πραγματοποιηθεί μια ουσιώδη από ποσοτική άποψη επένδυση, καθώς η αιτούσα έχει δαπανήσει μεγάλου ύψους χρηματικά ποσά. Επιπλέον, όπως δέχθηκε η απόφαση, η κρίσιμη βάση δεδομένων περιλαμβάνει και έργα συνεργατών της που χαρακτηρίζονται από πρωτοτυπία (περιλήψεις των δικαστικών αποφάσεων, παρατηρήσεις - συσχετισμοί αποφάσεων με άλλες, παρατηρήσεις για τις μεταβολές των νομοθετημάτων) και συνεπώς, προστατεύεται και με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Βεβαίως, δεν αναφέρεται στην απόφαση το ποσοστό των περιεχομένων της βάσης δεδομένων που εξάχθηκαν χωρίς δικαίωμα, ώστε να μπορεί να συναχθεί κρίση για το αν αυτό είναι ουσιώδες, όπως απαιτείται στο νόμο (άρθρο 45 Α ν. 2121/1993) ούτε πως αποδείχθηκε αυτό, ωστόσο φαίνεται ότι δεν προβλήθηκε και αντίστοιχος ισχυρισμός από τους καθ' ων.



9313/2015 ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ (ασφ/κα μέτρα)

(...)
Η Οδηγία 96/9 ΕΟΚ θέσπισε ένα εναρμονισμένο καθεστώς νομικής προστασίας των βάσεων δεδομένων εντός της Κοινότητας. Στο ελληνικό δίκαιο η Οδηγία ενσωματώθηκε ικανοποιητικά με το ν. 2819/2000. Ως βάση δεδομένων νοείται «η συλλογή έργων, δεδομένων ή άλλων ανεξαρτήτων στοιχείων, διευθετημένων κατά συστηματικό ή μεθοδικό τρόπο και ατομικώς προσιτών με ηλεκτρονικά μέσα ή με άλλο τρόπο» (άρθρα 1 § 2 της Οδηγίας 96/9 ΕΟΚ και § 2α του άρθρου 2 του ν. 2121/1993, που προστέθηκε με το άρθρο 7 § 1 του ν.2819/2000). Κατά τις αιτιολογικές σκέψεις της Οδηγίας 96/9, στην έννοια των βάσεων δεδομένων υπάγονται τόσο οι ηλεκτρονικές (ψηφιακές) βάσεις δεδομένων, όσο και οι μη ηλεκτρονικές (παραδοσιακές) βάσεις δεδομένων (αιτ.σκ.14), ο όρος «βάση δεδομένων» πρέπει να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνει κάθε είδους συλλογές έργων, λογοτεχνικών, καλλιτεχνικών, μουσικών ή άλλων ή άλλο υλικό, όπως κείμενα, ήχους, εικόνες, αριθμούς, πραγματικά στοιχεία και δεδομένα (αιτ.σκ. 17), στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων περιλαμβάνονται και τα CD-ROM και CD-I (αιτ.σκ. 23). Με την Οδηγία 96/9 ΕΟΚ θεσπίσθηκε το σύστημα «διπλής προστασίας» των βάσεων δεδομένων: προστατεύονται είτε με το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, είτε με το νέο, ειδικής φύσης, δικαίωμα του κατασκευαστή βάσης δεδομένων. Η προστασία της βάσης δεδομένων δεν εκτείνεται στα δεδομένα τα οποία περιέχει η βάση. Προστατεύεται η κατάταξη, η διευθέτηση και η οργάνωση του περιεχομένου της. Αντικείμενο προστασίας με το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας είναι οι βάσεις δεδομένων, οι οποίες λόγω της επιλογής ή της διευθέτησης του περιεχομένου τους αποτελούν πνευματικά δημιουργήματα (άρθρο 3 § 1 της Οδηγίας 96/9 και § 2α του άρθρου 2 του ν. 2121/1993). Για να προστατευθεί έτσι η βάση δεδομένων με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει να καταδειχθεί μια πρωτοτυπία στην επιλογή ή στην οργάνωση του υλικού της. Μια βάση δεν θα είναι πρωτότυπη, εάν δεν υπάρχει καμία επιλογή στο υλικό ή αν η διευθέτηση γίνεται με κριτήρια αυτονόητα (π.χ. όλοι οι πολίτες ενός Δήμου ή όλα τα ονόματα με αλφαβητική σειρά (βλ. Μ. Κανελλοπούλου - Μπότη, Νομική Προστασία Βάσεων Δεδομένων, έκδοση 2004, σ. 57). Εξάλλου στο άρθρο 3 § 1 εδ. β' της Οδηγίας διευκρινίζεται ότι κανένα άλλο, κριτήριο, εκτός από την πρωτοτυπία, δεν θα καθορίζει την προστασία της βάσης με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και ιδίως δε θα πρέπει να γίνεται καμία αξιολόγηση της ποιοτικής ή αισθητικής αξίας της (αιτ.σκ. 16). 

Υποκείμενο προστασίας κατά το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας είναι ο δημιουργός του. Κατά το άρθρο 4 της Οδηγίας, ο δημιουργός της είναι το φυσικό πρόσωπο ή ομάδα φυσικών προσώπων που έχει δημιουργήσει τη βάση δεδομένων ή, εφόσον επιτρέπεται από τη νομοθεσία του κράτους - μέλους, το νομικό πρόσωπο που ορίζεται ως δικαιούχος από τη νομοθεσία αυτή. Κατά το ελληνικό δίκαιο μόνο τα φυσικά πρόσωπα μπορούν να είναι δημιουργοί, ενώ τα νομικά πρόσωπα μπορούν μόνο δευτερογενώς να αποκτήσουν την ιδιότητα του δικαιούχου (άρθρα 6 και 8 του ν. 2121/1993). Ο δημιουργός της βάσης δεδομένων έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει ή να απαγορεύει: α) την προσωρινή ή διαρκή αναπαραγωγή της βάσης δεδομένων με κάθε μέσο και μορφή, εν όλω ή εν μέρει, β) τη μετάφραση, προσαρμογή, διευθέτηση και οποιαδήποτε άλλη μετατροπή της βάσης δεδομένων, γ) την οποιαδήποτε μορφή διανομής της βάσης δεδομένων ή αντιγράφων της στο κοινό, δ) οποιαδήποτε ανακοίνωση, επίδειξη ή παρουσίαση της βάσης δεδομένων στο κοινό, ε) οποιαδήποτε αναπαραγωγή, διανομή, ανακοίνωση, επίδειξη ή παρουσίαση στο κοινό των αποτελεσμάτων των πράξεων που αναφέρονται στο στοιχ. β' (άρθρο 5 της Οδηγίας 96/9 και § 3 του άρθρου 3 του ν. 2121/1993, που προστέθηκε με το άρθρο 7 § 3 του ν.2819/2000). Υποκείμενο της προστασίας με το ειδικής φύσης (sui generis) δικαίωμα είναι ο κατασκευαστής βάσης δεδομένων, δηλ. το φυσικό ή νομικό πρόσωπο που λαμβάνει την πρωτοβουλία και επωμίζεται τον κίνδυνο των επενδύσεων (άρθρο 3 § 1 Οδηγίας 96/9 και 45Α § 1 εδ. β ν.2121/1993). Ο κατασκευαστής της βάσης δεδομένων έχει το ειδικό δικαίωμα να απαγορεύει την εξαγωγή ή/και επαναχρησιμοποίηση του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου της βάσης δεδομένων, αξιολογούμενου ποιοτικά ή ποσοτικά, εφόσον η απόκτηση, ο έλεγχος ή η παρουσίαση του περιεχομένου της βάσης δεδομένων καταδεικνύουν ουσιώδη ποιοτική ή ποσοτική επένδυση (άρθρο 7 § 1 Οδηγίας 96/9 και 45Α § 1 εδαφ. α του ν. 2121/1993). Το ευεργέτημα της προστασίας βάσει του ειδικής φύσης δικαιώματος προβλέπεται μόνο για τις βάσεις δεδομένων που πληρούν ένα συγκεκριμένο κριτήριο, ήτοι η απόκτηση, ο έλεγχος ή η παρουσίαση του περιεχομένου τους καταδεικνύουν ουσιώδη ποιοτική ή ποσοτική επένδυση. Κτήση δεδομένων είναι η συλλογή, η συγκέντρωση των δεδομένων ή άλλου υλικού της βάσης, ενώ ο έλεγχος αναφέρεται στην επαλήθευση, στη συμπλήρωση, στην ενημέρωση και τη διαρκή διόρθωση της βάσης, χαρακτηριστικά βέβαια, μιας «έγκυρης» βάσης δεδομένων. Η παρουσίαση της βάσης αναφέρεται στην ανάκτηση και μετάδοση των πληροφοριών, στη χρήση του σχετικού λογισμικού, στο θησαυρό της βάσης, στα ευρετήρια κ.λπ. (βλ. Μ. Κανελλοπούλου - Μπότη, ό.π., σ. 65). Ως προς το ζήτημα της ουσιώδους ποσοτικής ή ποιοτικής επενδύσεως το ΔΕΚ έχει αποφανθεί ως εξής: «Η έννοια της επένδυσης που συνδέεται με την απόκτηση του περιεχομένου μιας βάσης δεδομένων σημαίνει τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την αναζήτηση υφιστάμενων στοιχείων και τη συγκέντρωσή τους στην εν λόγω βάση, ενώ δεν περιλαμβάνει τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία των στοιχείων που συναποτελούν το περιεχόμενο μιας βάσης δεδομένων. Η έννοια της επένδυσης που συνδέεται με τον έλεγχο του περιεχομένου της βάσης δεδομένων σημαίνει τα μέσα που χρησιμοποιούνται προκειμένου να εξασφαλισθεί η πιστότητα των πληροφοριών που περιέχονται στην εν λόγω βάση, για τον έλεγχο της ακρίβειας των αναζητουμένων στοιχείων, κατά τη δημιουργία της βάσεως αυτής, καθώς και κατά την περίοδο λειτουργίας της. Η έννοια της επένδυσης που συνδέεται με την παρουσίαση του περιεχομένου της βάσης δεδομένων αφορά τα μέσα που χρησιμοποιούνται για να αποκτήσει η εν λόγω βάση τη λειτουργία επεξεργασίας των πληροφοριών, ήτοι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη συστηματική ή μεθοδική διευθέτηση των στοιχείων που περιέχονται στη βάση αυτή καθώς και την οργάνωση της δυνατότητας ατομικής προσβάσεως στα στοιχεία αυτά». Η ανάγκη αναγνώρισης του ειδικού δικαιώματος στον κατασκευαστή της βάσης δεδομένων συνίσταται στο ότι για την κατασκευή βάσεων δεδομένων απαιτείται η επένδυση σημαντικών ανθρώπινων, τεχνικών και οικονομικών πόρων, ενώ η αντιγραφή των εν λόγω βάσεων δεδομένων ή η πρόσβαση σε αυτές είναι δυνατή με κόστος πολύ μικρότερο από εκείνο που συνεπάγεται η ανεξάρτητη δημιουργία τους (αιτ.σκ.7 της Οδηγίας 96/9). Ως «εξαγωγή» νοείται η μόνιμη ή προσωρινή μεταφορά του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου βάσης δεδομένων σε άλλο υλικό φορέα με οποιοδήποτε μέσο ή με οποιαδήποτε μορφή, xωρίς την άδεια του κατασκευαστή της, τούτο συμβαίνει όταν γίνεται μεταφορά ολόκληρου ή μέρους του περιεχομένου της επίμαχης βάσης δεδομένων σε άλλο υπόθεμα, ότι δηλαδή ολόκληρο ή μερος του περιεχομένου της βάσης δεδομένων επαναλαμβάνεται αυτούσιο και σε άλλο υπόθεμα που δεν έχει σχέση με την αρχική βάση δεδομένων (απόφαση της 9ης Οκτωβρίου 2008, υπόθεση C-304/7 κ’ απόφαση 9ης Νοεμβρίου 2003 Υπόθεση C-203/2002).

Ως «επαναχρησιμοποίηση» νοείται η πάσης μορφής διάθεση στο κοινό του συνόλου ή ουσιώδους μέρους του περιεχομένου της βάσης δεδομένων με διανομή αντιγράφων, εκμίσθωση, μετάδοση με άμεση επικοινωνία ή με άλλες μορφές (άρθρο 7 § 2 Οδηγίας 96/9 και 45Α § 2 του ν. 2121/1993). Το ουσιώδες ή επουσιώδες της αφαίρεσης/επαναχρησιμοποίησης της βάσης δεδομένων μπορεί να κριθεί είτε ποσοτικά είτε ποιοτικά. Η εξαγωγή και η επαναχρησιμοποίηση επουσιώδους μέρους της βάσης δεδομένων επιτρέπεται ελεύθερα, αρκεί όμως να μην είναι επανειλημμένη και συστηματική και να μη θίγει το δικαίωμα του κατασκευαστή ή να μην συγκρούεται με την κανονική εκμετάλλευση της βάσης δεδομένων (άρθρα 7 § 5 της Οδηγίας 96/9 και 45Α §4 του ν. 2121/1993). Η πρακτική σημασία της προστασίας με το ειδικό αυτό δικαίωμα είναι μεγάλη γιατί καλύπτονται οι περιπτώσεις που δεν εμπίπτουν στο πεδίο της πνευματικής ιδιοκτησίας ή για τις οποίες υπάρχει αμφιβολία ως προς την προστασία αυτή, όπως οι περιπτώσεις βάσεων δεδομένων με καθαρά αριθμητικά στατιστικά στοιχεία, με διευθύνσεις ή δρόμους, τηλεφωνικοί κατάλογοι κ.λπ. θα πρέπει, τέλος, να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα δικαίωμα «ειδικής φύσης» που δεν κατατάσεται ούτε στο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ούτε στα συγγενικά δικαιώματα (βλ. Δ. Καλλινίκου, Πνευματική Ιδιοκτησία και Συγγενικά Δικαιώματα, β' έκδ. (2005), σ. 78, ΠΠρΑΘ 6544/2006 ΔΙΜΕΕ 2007.90). Ο νόμος 2121/1993 υπήγαγε ρητά στην έννοια του έργου, ως αντικειμένου πνευματικής ιδιοκτησίας, τις βάσεις δεδομένων. Ειδικότερα, σύμφωνα με την § 2 του άρθρου 2 του νόμου αυτού νοούνται επίσης ως έργα (...), καθώς και οι συλλογές έργων ή συλλογές εκφράσεων της λαϊκής παράδοσης ή απλών γεγονότων και στοιχείων, όπως οι εγκυκλοπαίδειες, οι ανθολογίες και οι βάσεις δεδομένων, εφόσον η επιλογή ή η διευθέτηση του περιεχομένου τους είναι πρωτότυπη». Ο νόμος εξειδικεύοντας την πρωτοτυπία ως προϋπόθεση αναγωγής της συλλογής σε έργο προστατευόμενο με την πνευματική ιδιοκτησία, την εντοπίζει στα δύο στοιχεία της επιλογής του περιεχομένου και της διευθέτησής του, χωρίς περαιτέρω εξειδίκευση ως προς τη μορφή του συλλεκτικού έργου. Η πρωτοτυπία της βάσης δεδομένων περιλαμβάνει τρία στοιχεία: α) Εργασία, δηλαδή καταβολή μόχθου και, ενδεχομένως χρόνου και δαπάνης. Το στοιχείο αυτό αποτελεί το ηθικό θεμέλιο της νομικής προστασίας της βάσης δεδομένων, καθόσον για τη δημιουργία της απαιτείται η επένδυση σημαντικών ανθρώπινων, τεχνικών και οικονομικών πόρων, ενώ οι εν λόγω βάσεις δεδομένων μπορούν να αντιγραφούν με ένα μέρος του κόστους, που απαιτείται για την ανεξάρτητη δημιουργία τους, β) εργασία πνευματική, δηλαδή όχι καθαρά μηχανική. Εδώ το κριτήριο είναι αν η βάση δεδομένων θα μπορούσε να είχε επιλεγεί ή διευθετηθεί και με τρόπους άλλους από εκείνους που ακολούθησε ο δημιουργός της, τόσο ως προς τη σύλληψη και το σχεδιασμό της εργασίας, όσο και κατά την εκτέλεσή της, και κατά πόσο το αποτέλεσμα της εργασίας θα μπορούσε να έχει διαφορετικό βαθμό επιτυχίας, που εξαρτάται από την ποιότητα της σύλληψης και της εκτέλεσης. Μόλις χρειάζεται να λεχθεί ότι η ανάληψη ή η αντιγραφή βάσης δεδομένων, έστω και με ελάχιστες τροποποιήσεις, αποκλείει το στοιχείο της πνευματικής εργασίας και γ) προσωπική πνευματική εργασία του δημιουργού. Τέλος, προκειμένου για τα συλλεκτικά έργα, η πρωτοτυπία αναζητείται, διαζευκτικά, είτε στην επιλογή του περιεχομένου τους, είτε στη διευθέτησή του. Η επιλογή του περιεχομένου μίας συλλογής μπορεί να είναι ενδεικτική ή να επιδιώκει πληρότητα. Εδώ τα ζητούμενα είναι δύο, η ακρίβεια, αφενός, και, αφετέρου, η πληρότητα των πληροφοριών. Στη βάση δεδομένων ζητούμενο του τρόπου διευθέτησης είναι η ευχερέστερη αναζήτηση και μετάδοση της πληροφορίας. Κατά τα άλλα, οι εναλλακτικοί τρόποι της διευθέτησης, όπως άλλωστε και της επιλογής του περιεχομένου της συλλογής, τελούν σε συνάρτηση, αφενός προς τη φύση του περιεχομένου και αφετέρου προς τη σκοπούμενη χρήση της συλλογής, αυτές καθορίζουν εξ αντικειμένου την έκταση της ελευθερίας του δημιουργού (βλ. Ιωάννη Σχινά, Η βάση δεδομένων ως αντικείμενο πνευματικής ιδιοκτησίας, ΕλλΔνη 37. 1216 επ.). 

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 1 του ν. 146/1914 «περί αθεμίτου ανταγωνισμού» απαγορεύεται κατά τις εμπορικές, βιομηχανικές ή γεωργικές συναλλαγές πάσα προς τον σκοπό ανταγωνισμού γινόμενη πράξη, που αντίκειται στα χρηστά ήθη, ο δε παραβάτης μπορεί να εναχθεί προς παράλειψη και προς ανόρθωση της προσγενομένης ζημίας. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει αξίωση για άρση της αθέμιτης ανταγωνιστικής ενέργειας και παράλειψη της στο μέλλον καθώς και αποκατάστασης της προξενηθείσης ζημίας, εφόσον συντρέχουν σωρευτικά, α) σκοπός ανταγωνισμού, β) ανάπτυξη της ανταγωνιστικής ενέργειας σε μια σχετική αγορά που νοείται κατά τρόπο ευρύ, γ) αντίθεση της ανταγωνιστικής ενέργειας στα χρηστά ήθη. Ο σκοπός ανταγωνισμού αναλύεται στα εξής επιμέρους στοιχεία α) σε πράξη ανταγωνισμού, β) σε σχέση ανταγωνισμού. Ως μεν πράξη ανταγωνισμού θεωρείται η αντικειμενικά ικανή να διευρύνει ή να διατηρήσει τον κύκλο πελατών, ως δε σχέση ανταγωνισμού νοείται δράση δύο ή περισσότερων επιχειρήσεων σε μία κοινή αγορά με κοινό στόχο τη σύναψη συναλλακτικών σχέσεων με τρίτους. Αντίθεση στα χρηστά ήθη - κατά την κρατούσα άποψη υπάρχει όταν η ανταγωνιστική ενέργεια προσκρούει στο αίσθημα και στις ιδέες του εκάστοτε κατά γενική αντίληψη - ορθώς, δικαίως και εμφρόνως σκεπτόμενου ανθρώπου εντός του συναλλακτικού κύκλου όπου λαμβάνει χώρα η πράξη ή όταν γίνεται χρήση μεθόδων και μέσων αντιθέτων προς την ομαλή ηθικότητα των συναλλαγών (βλ. Ν. Ρόκα, Αθέμιτος Ανταγωνισμός, 1975, σ. 28, Γεωργακόπουλος, ΕγχΕμπΔ, Τομ. 1, Οι έμποροι, 1995, σ. 185, του ιδίου, Η έννομη τάξη του ανταγωνισμού, ΝοΒ 35. 880, Τσιμπανούλη, σε Ν. Ρόκα, Αθέμιτος Ανταγωνισμός - Ερμηνεία κατ' άρθρο του ν. 146/1914, 1996, σ. 47, ΕφΑθ 7770/ 2007 ΔΕΕ 2008. 575, ΕφΑθ 5136/2005 ΔΕΕ 2005. 939, ΕφΑθ 698/2003 ΕλλΔνη 45. 1064, ΕφΘεσ 7910/2002 ΔΕΕ 2003. 630). Πράξη δε αθέμιτου ανταγωνισμού αποτελεί, αναμφίβολα, και η απομίμηση ή αντιγραφή ξένου έργου, καθιερωμένου στις συναλλαγές, που προστατεύεται από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας και η εκμετάλλευση του από μη δικαιούχο προς επίτευξη εμπορικού κέρδους (ΑΠ 1123/2002 ό.π., ΕΑ 4091/2010 ό.π., ΕφΑΘ 6193/2006 ό.π., ΕφΠειρ 281/2005 ΠειρΝ 2005,174, ΕφΠειρ 220/2004 ΔΕΕ 2004,748, Εφθεσ 1322/2002 ΕπισκΕΔ 2003,167).

Στην προκειμένη περίπτωση η αιτούσα εταιρία εκθέτει ότι από το έτος 1991 ασχολείται με τη συλλογή, αξιολόγηση και επεξεργασία πληροφοριών για τη δημιουργία της Τράπεζας Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ, μιας βάσης δεδομένων με περιεχόμενο την ελληνική και ενωσιακή νομοθεσία και νομολογία καθώς και την ελληνική νομική αρθρογραφία, και από το έτος 1995 επιδόθηκε στην εμπορική της εκμετάλλευση μέσω χορήγησης (στο νομικό κόσμο) αδειών χρήσης αυτής με ηλεκτρονικά μέσα συνεχίζοντας τον εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων της με νέες πηγές από τη νομοθεσία και τη δικαστηριακή πρακτική. Ότι η συλλογή, επεξεργασία και καταχώρηση των νομοθετημάτων και της νομολογίας στο ηλεκτρονικό περιβάλλον της ΝΟΜΟΣ αποτελεί προσπάθεια κοπιαστική και εργασία εξειδικευμένη και σύνθετη για την οποία η αιτούσα απασχολεί πολυπληθές επιστημονικό προσωπικό (δικηγόρους) και τεχνολογικά καταρτισμένο επιτελείο (μηχανικούς πληροφορικής) και για τη βάση αυτή δεδομένων η αιτούσα έχει πραγματοποιήσει μία ουσιώδη από ποσοτική άποψη επένδυση καθώς έχει δαπανήσει μεγάλου ύψους χρηματικά ποσά για τη διατήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων, τον εξοπλισμό τους με σύγχρονα μέσα, τη συντήρηση και ενημέρωση βιβλιοθήκης και τη μισθοδοσία του απασχολούμενου προσωπικού έχοντας καταστεί φορέας του ειδικής φύσεως δικαιώματος του κατασκευαστή της βάσης δεδομένων. Ότι επιπλέον η βάση δεδομένων της αιτούσας περιλαμβάνει και έργα που εκπονήθηκαν από συνεργάτες της ή έμμισθους δικηγόρους και που χαρακτηρίζονται από πρωτοτυπία καθώς αποτελούν προσωπικά δημιουργήματα των συντακτών τους, τα περιουσιακά δε δικαιώματα επ' αυτών έχουν μεταβιβαστεί αυτοδικαίως σε αυτήν και η ίδια έχει καταστεί δευτερογενώς φορέας του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας επί των περιεχόμενων στη βάση δεδομένων της έργων.

Ότι η πρώτη εκ των καθών αποτελεί εταιρία, που δραστηριοποιείται στην ανάπτυξη εφαρμογών νομικής πληροφόρησης και δημιούργησε μια διαδικτυακή εφαρμογή, που αποτελείται από δύο μερικότερες βάσεις, την........και την ............................με αντικείμενο η μεν πρώτη τη νομοθεσία, που διέπει τη λειτουργία και σύνταξη του Εθνικού Κτηματολογίου, τους δασικούς χάρτες και τον κτηματολογικό κανονισμό Δωδεκανήσου καθώς και τα σχετικά νομοθετήματα, η δε δεύτερη τη νομολογία των δευτεροβάθμιων και ανώτατων ελληνικών Δικαστηρίων πολιτικής, ποινικής και διοικητικής δικαιοσύνης. Ότι περί το Πάσχα του έτους 2014 διαπίστωσε ότι οι καθών, εκ των οποίων οι δεύτερος και τρίτος είναι νόμιμοι εκπρόσωποι της πρώτης, εξήγαγαν σημαντικό μέρος της βάσης δεδομένων της, όσον αφορά στη νομολογία και στην νομοθεσία, τμήμα της οποίας αποτελούν και τα πρωτότυπα έργα των συνεργατών της (περιλήψεις των δικαστικών αποφάσεων, παρατηρήσεις- συσχετισμοί αποφάσεων με άλλες, πηγή δημοσίευσης, παρατηρήσεις για τις νομοθετικές μεταβολές των νομοθετημάτων) και το ενσωμάτωσαν αυτούσιο ή με μικρές ηθελημένες και επουσιώδεις μεταβολές τόσο στην εφαρμογή τους όσο και στην εφαρμογή τους ................ Οτι οι καθών με την παράνομη εξαγωγή, μεταφορά και ενσωμάτωση μέρους της δικής της βάσης δεδομένων στις προαναφερόμενες εφαρμογές της πρώτης εξ αυτών θίγουν το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας της και το ειδικής φύσης δικαίωμα του κατασκευαστή βάσης δεδομένων. Ότι επιπλέον οι καθών άσκησαν σε βάρος της αθέμιτο ανταγωνισμό, εφόσον η εκμετάλλευση των βάσεων δεδομένων της αιτούσας που προστατεύονται από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας και έχουν καθιερωθεί στις συναλλαγές έγινε από μη δικαιούχους με μεθόδους αντίθετες στα χρηστά ήθη και με σκοπό την επίτευξη εμπορικού κέρδους.

(…)

Σύμφωνα με όσα προεκτέθηκαν οι καθών επωφελήθηκαν της επένδυσης που έκανε η αιτούσα, προκειμένου να επιλέξει, να αποδελτιώσει, επεξεργαστεί και κατηγοριοποιήσει τα δεδομένα της ΝΟΜΟΣ καθιστώντας τα χρηστικά στους συνδρομητές της, και εξήγαγαν παράνομα με τους προεκτεθείσες τρόπους σημαντικό μέρος της επίμαχης βάσης δεδομένων, που περιλαμβάνει, όπως αναπτύχθηκε ανωτέρω, και τις πρωτότυπες περιλήψεις, που συντάσσουν οι συνεργάτες δικηγόροι της αιτούσας, καθώς και τα σχόλια επί των αποφάσεων, που αποστέλλουν οι συνδρομητές της αιτούσας, το οποίο (μέρος της βάσης δεδομένων) μετέφεραν αυτούσιο στο δικό τους υπόθεμα, προκειμένου να δημιουργήσουν τις δικές τους εφαρμογές........................και ................., και μάλιστα με κόστος πολύ χαμηλότερο από εκείνο που θα απαιτούσε η δημιουργία νέας βάσης με τα ίδια δεδομένα. Επομένως οι καθών με την προαναφερόμενη συμπεριφορά τους προσέβαλαν την αιτούσα, όσον αφορά στο ειδικής φύσεως δικαίωμα του κατασκευαστή βάσης δεδομένων καθώς και όσον αφορά στο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον η εξαγωγή, μεταφορά και χρησιμοποίηση των βάσεων δεδομένων της, εντός των οποίων βρίσκονταν και πνευματικά δημιουργήματα που χαρακτηρίζονταν από πρωτοτυπία, έγινε χωρίς την άδεια της τελευταίας, και συγχρόνως άσκησαν σε βάρος της αθέμιτο ανταγωνισμό, εφόσον η εκμετάλλευση των βάσεων δεδομένων της αιτούσας που προστατεύονται από τις διατάξεις περί πνευματικής ιδιοκτησίας και έχουν καθιερωθεί στις συναλλαγές έγινε από μη δικαιούχους - δραστηριοποιούμενους στον ίδιο χώρο με την αιτούσα με μεθόδους αντίθετες στα χρηστά ήθη, και με σκοπό την επίτευξη εμπορικού κέρδους, το οποίο διασφαλίζεται αναμφίβολα με την αναγραφή βάσης δεδομένων και όχι με τη δημιουργία νέας και με την προσφορά στους συνδρομητές έναντι χαμηλής τιμής του παράνομα εξαχθέντος προϊόντος, ενώ η χρήση της βάσης δεδομένων της αιτούσας και μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις με ευδιάκριτη την προέλευσή της από την ίδια (όπως στην περίπτωση της πηγής δημοσίευσης της δικαστικής απόφασης, που μεταφέρεται αυτούσια στις εφαρμογές της καθής και ορίζεται ως: «Α’ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΝΟΜΟΣ» και στην περίπτωση της αναγραφόμενης στις εξαχθείσες αποφάσεις μνείας: «η απόφαση αυτή εισήχθη στη ΝΟΜΟΣ με επιμέλεια...») δημιουργεί σύγχυση στη νομική αγορά, στην οποία απευθύνεται, ως προς την πηγή των συλλεγεισών πληροφοριών, οι οποίες προέρχονται από την Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών ΝΟΜΟΣ και εντοπίζονται στις εφαρμογές της καθής, δημιουργώντας την εσφαλμένη εντύπωση της εμπορικής συνεργασίας των αντίδικων εταιριών.

Ο προβληθείς στο ακροατήριο και περιληφθείς στο σημείωμά τους ισχυρισμός των καθών: α) ότι η άσκηση του δικαιώματος της αιτούσας υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, αφού συνιστά εκμετάλλευση της δεσπόζουσας θέσης που κατέχει στην αγορά και αποσκοπεί στην οικονομική της εξόντωση, τυγχάνει απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού με την κρινόμενη αίτηση η αιτούσα επιδιώκει να προστατεύσει την ουσιώδη -από άποψη τεχνικών και χρηματοοικονομικών πόρων- επένδυση στην οποία προέβη για τη συλλογή και επεξεργασία μεγάλου τμήματος της βάσεως δεδομένων της από την χωρίς άδεια ιδιοποίηση των αποτελεσμάτων της, πού γίνεται με σκοπό την κάρπωση εμπορικού κέρδους και την αποφυγή του κόστους συλλογής και επεξεργασίας του τμήματος της βάσης δεδομένων) υπό συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού, β) ότι οι αξιώσεις της αιτούσας υπέπεσαν σε παραγραφή τυγχάνει απορριπτέος πρωτίστως ως αόριστος, αφού για τη στοιχειοθέτησή του οι καθών πρέπει να επικαλεστούν όχι μόνο την έναρξη της παραγραφής, αλλά και την παρέλευση του χρόνου της (ΕφΑΘ 632/1982 Αρμ 1983, σελ. 973) και σε κάθε περίπτωση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, τόσο όσον αφορά στις αξιώσεις που πηγάζουν από το δίκαιο του αθέμιτου ανταγωνισμού (άρθρο 19 ν. 146/1914), αφού από της γνώσεως των παρανόμων πράξεων των καθ' ών, που έλαβαν χώρα περί το Πάσχα του έτους 2014, όπως κατέθεσε στο ακροατήριο η μάρτυρας απόδειξης, μέχρι το χρόνο κατάθεσης της επίδικης αίτησης στις 28.5.2014 (βλ. έκθεση κατάθεσης δικογράφου) και επίδοσής της στις 28.5.2014 στους 2ο και 3ο εκ των καθών και στις 25.7.2014 στην 1η εξ αυτών (βλ. τις με αριθμούς 14200/25.07.2014, 14201/25.7.2014 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Πατρών ....................και τη με αριθμό 8018/05.6.2014 έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Πειραιώς ...................), δεν παρήλθε ο χρόνος της εξάμηνης παραγραφής, όσο και όσον αφορά στις αξιώσεις που πηγάζουν από τις διατάξεις των άρθρων 45Α, 65 ν. 2121/1993, αφού για αυτές ισχύει η δεκαπενταετής παραγραφή του άρθρου 45Α §7 (Μ. Μαρίνος Αθέμιτος Ανταγνωνισμός, σελ. 303§ 636, ΜΠΑ 6544/2006 δημοσιευμένη στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Τέλος το αίτημα της διενέργειας συντηρητικής απόδειξης για την διακρίβωση των όσων η αιτούσα αποδίδει στους καθών πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτο κυρίως λόγω μη τήρησης της αναγκαίας έγγραφης προδικασίας (ΜΠρΘ 12529/2005, ΜΠΠειρ 1645/2012 δημοσιευμένες στην ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), δευτερευόντως λόγω αοριστίας, αφού δεν περιέχει τα κατ' άρθρο 349§2 ΚΠολΔ απαιτούμενα για το ορισμένο του στοιχεία, ήτοι τα πραγματικά γεγονότα για τα οποία ζητείται να διεξαχθεί συντηρητική απόδειξη, το αποδεικτικό μέσο με το οποίο θα διεξαχθεί, το λόγο για τον οποίο υπάρχει κίνδυνος να χαθεί ή να δυσκολευθεί η χρήση του αποδεικτικού μέσου, τη συμφωνία των διαδίκων στη διεξαγωγή της αιτούμενης συντηρητικής απόδειξης, το λόγο που θεμελιώνει το έννομο συμφέρον των καθών.

Κατ' ακολουθίαν των προαναφερομένων πιθανολογούμενου του επικείμενου κινδύνου και της επείγουσας περίπτωσης που συνίσταται στη διαρκή προσβολή των δικαιωμάτων της αιτούσας επί της βάσης δεδομένων της ΝΟΜΟΣ, στην οποία περιλαμβάνονται τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό πρωτότυπα πνευματικά δημιουργήματα, και την επαπειλούμενη οικονομική της ζημία από την παράνομη χρήση της βάσης δεδομένων της υπό συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού η υπό κρίση αίτηση πρέπει να γίνει καθ’ ό μέρος κρίθηκε παραδεκτή και νόμιμη δεκτή ως ουσία βάσιμη και να διαταχθούν όσα ορίζονται ειδικά στο διατακτικό της παρούσας, δεν συντρέχει δε περίπτωση επιβολής εγγυοδοσίας σε βάρος της αιτούσας, καθώς δεν πιθανολογήθηκαν ότι συντρέχουν οι απαιτούμενες προς τούτο προϋποθέσεις, απορριπτόμενου ως αβασίμου του σχετικού αιτήματος των καθών η αίτηση. Τέλος τα δικαστικά έξοδα της αιτούσας πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των καθών, που ηττήθηκαν, κατόπιν βάσιμου προς τούτο αιτήματος της πρώτης, σύμφωνα με όσα ειδικότερα διαλαμβάνονται στο διατακτικό της παρούσας (176, 191§2 ΚΠολΔ), ενώ πρέπει να οριστεί προθεσμία ενός μηνός για την άσκηση της αγωγής για την κύρια υπόθεση, από τη δημοσίευση της παρούσας, κατ’ άρθρο 693 του Κ.Πολ.Δ και 64§7 ν. 2121/1993.

ΓΙΑ TOYΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
ΔΙΚΑΖΕΙ κατ' αντιμωλίαν των διαδίκων.
ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ ό, τι κρίθηκε απορριπτέο και κατά τα λοιπά. 
ΔΕΧΕΤΑΙ την αίτηση.
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΙ προσωρινά στους καθών η αίτηση και μέχρι την εκδίκαση της κύριας αγωγής να κάνουν χρήση της βάσης δεδομένων ΝΟΜΟΣ με οποιονδήποτε τρόπο (αναπαραγωγής, εξαγωγήςή επαναχρησιμοποίησης του περιεχομένου της βάσης εν όλω ή εν μέρει),
ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ προσωρινά τους καθών η αίτηση και μέχρι την εκδίκαση της κύριας αγωγής να παραλείπουν στο μέλλον οποιαδήποτε ενέργεια αντίκειται στο προστατευόμενο από το ν. 2121/1993 δικαίωμα ειδικής φύσης του κατασκευαστή της βάσης δεδομένων και δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και ιδίως να χρησιμοποιούν τη βάση δεδομένων ΝΟΜΟΣ με απειλή εναντίον τους ποινής δύο χιλιάδων (2.000) ευρώ για κάθε παραβίαση της διάταξης αυτής καθώς και προσωπικής κράτησης του δεύτερου και τρίτων εξ αυτών δύο (2) μηνών.
ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ τη συντηρητική κατάσχεση των τεχνικών μέσων (ηλεκτρονικών υπολογιστών, server) κτλ, με τα οποία τελούνται οι παράνομες πράξεις των καθών
ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ τους καθών να δημοσιεύσουν στον ημερήσιο τύπο το διατακτικό της καταδικαστικής απόφασης με δαπάνες τους, σε διαφορετική περίπτωση επιτρέπει στην αιτούσα να προβεί στην εν λόγω δημοσίευση με δαπάνες των καθών
 (..)

Πέμπτη 9 Μαρτίου 2017

Δικαίωμα στη λήθη για προσωπικά δεδομένα που περιλαμβάνονται σε μητρώο εταιριών


Μετά την απόφαση του ΔΕΕ της 13ης Μαΐου 2014, Google Spain και Google (C‑131/12, EU:C:2014:317),  με την οποία θεμελιώθηκε το δικαίωμα στην λήθη (βλ. σχετικά Ι. ΙγγλεζάκηΗ απόφαση του ΔΕΕ στην υπόθεση Google Spain (c-131/12): Το δικαίωμα στην ψηφιακή λήθη και οι μηχανές αναζήτησης στο Διαδίκτυο, ProJustitia 2015, διαθέσιμο εδώ, επίσης βλ. τον ίδιο, Το δικαίωμα στη λήθη: ένα νέο ψηφιακό δικαίωμα για τον κυβερνοχώρο, διαθέσιμο εδώ), το ΔΕΕ κλήθηκε εκ νέου, να διευκρινίσει τα όρια του δικαιώματος των φυσικών προσώπων να ζητούν τη διαγραφή ή την ανωνυμοποίηση των δεδομένων τους προσωπικού χαρακτήρα, όσον αφορά την εκ του νόμου δημοσιότητα των πληροφοριών που αφορούν τις εταιρίες, στην υπόθεση C-398/15.

Σημειώνεται ότι η απόφαση στην υπόθεση Google Spain αναγνώρισε το δικαίωμα του υποκειμένου των δεδομένων να διαγράφονται προσωπικά δεδομένα που το αφορούν και τα οποία περιλαμβάνονται στις λίστες αποτελεσμάτων των μηχανών αναζήτησης πληροφοριών στο Διαδίκτυο μετά από μια έρευνα, βάσει του ονοματεπωνύμου του υποκειμένου των δεδομένων (βλ. Ιγγλεζάκη, ό.π.), εφόσον το έννομο συμφέρον του υποκειμένου υπερέχει όχι μόνο του οικονομικού συμφέροντος του φορέα εκμετάλλευσης της μηχανής αναζήτησης, αλλά και του συμφέροντος του κοινού να αποκτήσει πρόσβαση στην πληροφορία αυτή στο πλαίσιο αναζήτησης με βάση το ονοματεπώνυμο του εν λόγω υποκειμένου, με εξαίρεση, όμως, την περίπτωση όπου το εν λόγω πρόσωπο διαδραματίζει ένα σημαντικό ρόλο στο δημόσιο βίο.


Η ένδικη περίπτωση στην υπόθεση Camera di Commercio κλπ. κατά Salvatore Manni, επί της οποίας το ΔΕΕ εξέδωσε την απόφαση της 9-3-2017, αφορούσε τη διατήρηση προσωπικών δεδομένων σε μητρώα εταιριών. Συγκεκριμένα, ο Manni είναι διαχειριστής ιταλικής εταιρίας στην οποία ανατέθηκε το έργο της ανεγέρσεως τουριστικού συγκροτήματος και υπό την ιδιότητά του αυτή άσκησε προσφυγή κατά του εμπορικού επιμελητηρίου της πόλης του Lecce, ισχυριζόμενος ότι τα ακίνητα του εν λόγω συγκροτήματος δεν εύρισκαν αγοραστές επειδή στο μητρώο εταιριών εμφανίζονταν ως διαχειριστής και εκκαθαριστής μιας εταιρίας που είχε κηρυχθεί σε πτώχευση και είχε διαγραφεί από το μητρώο εταιριών, ενώ τα στοιχεία αυτά έτυχαν επεξεργασίας από μια εταιρία που κάνει συλλογή και επεξεργασία πληροφοριών της αγοράς και εκτίμηση κινδύνων, ζήτησε δε να διαταχθεί, αφενός, το επιμελητήριο να διαγράψει, να ανωνυμοποιήσει ή να μην επιτρέπει την πρόσβαση σε δεδομένα που τον συνδέουν με την πτώχευση της ως άνω εταιρίας και, αφετέρου, να υποχρεωθεί  να τον αποζημιώσει.

Το ΔΕΕ στην υπόθεση αυτή κλήθηκε  να ερμηνεύσει τις διατάξεις δύο οδηγιών, της πρώτης οδηγίας 68/151/ΕΟΚ περί εταιριών και της οδηγίας 95/46/ΕΚ για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα και για την ελεύθερη κυκλοφορία των δεδομένων αυτών. Εν προκειμένω, το ζητούμενο ήταν να συμβιβαστούν δύο αρχές, ήτοι η αρχή της δημοσιότητας των μητρώων εταιριών και η αρχή της διατηρήσεως των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα για χρόνο που δεν υπερβαίνει το αναγκαίο μέτρο προς επίτευξη των σκοπών για τους οποίους τα δεδομένα αυτά τυγχάνουν επεξεργασίας. 

Το Δικαστήριο, ακολούθως, έλαβε υπόψη τις διατάξεις των άρθρων 7 και 7 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ, με τις οποίες προστατεύεται η ιδιωτική ζωή και τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα και στις οποίες εκτίθεται ότι η επεξεργασία δεδομένων πρέπει να γίνεται νόμιμα, για καθορισμένους σκοπούς και με βάση τη συγκατάθεση του προσώπου που αφορούν ή για άλλους θεμιτούς λόγους κοκ. Συνακόλουθα, δέχθηκε ότι: "η δραστηριότητα μιας δημόσιας αρχής που συνίσταται στην καταχώριση, σε βάση δεδομένων, στοιχείων τα οποία οι εταιρίες υποχρεούνται να γνωστοποιούν βάσει εκ του νόμου υποχρεώσεων, στην παροχή της δυνατότητας στους ενδιαφερόμενους να συμβουλεύονται τα στοιχεία αυτά και στη χορήγηση αντιγράφων τους εμπίπτει στην άσκηση προνομίων δημοσίας εξουσίας (βλ. απόφαση της 12ης Ιουλίου 2012, Compass-Datenbank, C‑138/11, EU:C:2012:449, σκέψεις 40 και 41). Εξάλλου, μια τέτοια δραστηριότητα συνιστά επίσης έργο δημοσίου συμφέροντος, κατά την έννοια της ίδιας διατάξεως" (βλ. σκέψη αρ. 43).

Συγκεκριμένα, όσον αφορά το ζήτημα της διαγραφής των προσωπικών δεδομένων μετά από ορισμένο χρόνο, το ΔΕΕ αναφέρει από την οδηγία  68/151 προκύπτει πως η δημοσιότητα στην οποία αυτή αποβλέπει αποσκοπεί ιδίως στην προστασία των συμφερόντων των τρίτων και για αυτό η δημοσιότητα πρέπει να τους παρέχει τη δυνατότητα να γνωρίζουν τις ουσιώδεις καταστατικές πράξεις της οικείας εταιρίας και ορισμένα στοιχεία που την αφορούν, όπως είναι τα στοιχεία ταυτότητας των διαχειριστών ή εκπροσώπων τους.

Για το ζήτημα που αφορά την καταχώριση προσωπικών δεδομένων και μετά την παύση της δραστηριότητας μιας εταιρίας, το Δικαστήριο έκρινε ότι, λόγω του ότι και μετά τη λύση μιας εταιρίας εξακολουθούν να υφίστανται δικαιώματα και έννομες σχέσεις σχετικά με αυτήν και, συνεπώς, τα δεδομένα που είναι καταχωρημένα ενδέχεται να είναι αναγκαία, ιδίως για να εξακριβωθεί το κύρος πράξεων που γίνονται στο όνομα της εταιρίας κατά την περίοδο της δραστηριότητάς της ή για να ασκήσουν τρίτοι αγωγή κατά των μελών της εταιρίας ή των εκκαθαριστών της. Βεβαίως, δικαιολογείται η υποχρέωση των φυσικών προσώπων που ασκούν οικονομικής δραστηριότητα μέσω μιας εταιρίας να υποχρεώνονται να δημοσιοποιούν τα στοιχεία της ταυτότητάς τους και τις αρμοδιότητές τους.

Έτσι, κατά την επιβαλλόμενη στάθμιση συμφερόντων προκύπτει ότι υπερέχει, καταρχήν, η ανάγκη προστασίας των συμφερόντων των τρίτων όσον αφορά τις μετοχικές εταιρίες και τις ΕΠΕ και η προστασία της ασφάλειας δικαίου, της εντιμότητας των εμπορικών συναλλαγών και της εύρυθμης λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς. Βεβαίως, δεν αποκλείεται όταν έχει παρέλθει ένα μεγάλο διάστημα από τη λύση της εταιρίας να συντρέχει επιτακτικοί και θεμιτοί λόγοι που συνδέονται με συγκεκριμένη περίπτωση και να δικαιολογούν εξαιρετικά τον περιορισμό της πρόσβασης εκ μέρους τρίτων στα καταχωρισμένα στο μητρώο προσωπικά δεδομένα.












Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2017

Summer school "Financial crime, corruption and money laundering: European and international perspectives


Programme
http://anti-corruption.law.auth.gr/el/anti-corruption/5372

Wednesday, 5/7/2017

9:15-10:00 Welcome/ rientation
10.00-11.45 Prof. M. Kaiafa-Gbandi (AUTH), Fraud against the financial interests of the EU
12.00-13.45 Prof. M. Kaiafa-Gbandi(AUTH), Fraud against the financial interests of the EU
14:45-16:30 Dr. jur. Ath. Giannakoula (AUTH), Criminal penalties regarding fraud against the financial interests of the EU & interventions in the general part of criminal law of the Member States

Thursday, 6/7/2017
10.00-11.45 Prof. H. Satzger (LMU), Combating fraud against the financial interests of the EU - procedural and institutional aspects
12.00-13.45 Prof. H. Satzger (LMU), Combating fraud against the financial interests of the EU - procedural and institutional aspects
14.45-16.30 Dr. jur, Y. Naziris (AUTH), Identifying and addressing forms of financial crime carried out via the misuse of offshore companies

Friday, 7/7/2017
10.00-11.45 Prof. I. Zerbes (Uni Bremen), Transnational exchange of electronic evidence in matters of economic crime and corruption
12.00-13.45 Prof. I. Zerbes (Uni Bremen), Transnational exchange of electronic evidence in matters of economic crime and corruption
14.45-15:35 Ass. Prof. I. Iglezakis (AUTH), Data protection issues related to the prevention of money laundering
15:40-16.30 Dr. jur. N. Chatzinikolaou (AUTH), Criminal liability for self-money laundering

Saturday, 8/7/2017
10.00-11.45 Prof. M. Pieth (Uni Basel), Money laundering
12.00-13.45 Prof. M. Pieth (Uni Basel), Money laundering
14.45-16.30 Lecturer K. Chatzikostas (AUTH), The United Nations Convention against corruption


Monday, 10/7/2017
10.00-11.45 Ass. Prof. J. Walther (Univ. de Lorraine), Fighting Corruption - a comparative approach of institutional and procedural aspects
12.00-13.45 Ass. Prof. J. Walther (Univ. de Lorraine), Fighting Corruption - a comparative approach of institutional and procedural aspects
14.45-16.30 Prof. G. Dannecker (Uni Heidelberg), Tax offences in the European Union


Tuesday, 11/7/2017
10.00-11.45 Prof. G. Dannecker (Uni Heidelberg), Tax offences in the European Union
12.00-13.45 Prof. Th. Elholm (Univ. Syddansk), Perspectives on international jurisdiction concerning financial crime
14.45-16.30 Prof. Th. Elholm (Univ. Syddansk), Financial crime and punishment of legal persons
Wednesday, 12/7/2017
10.00-11.45 Assist. Prof. Th. Papakyriakou (AUTH), Assets recovery and confiscation
12.00-13.45 Prof. L. Bachmeier-Winter (Univ. Complutense/St. Louis Univ.), Fighting economic crime in a transnational setting: European procedure, judicial cooperation and cross-border evidence
14.45-16.30 Prof. L. Bachmeier-Winter (Univ. Complutense/St. Louis Univ.), Fighting economic crime in a transnational setting: European procedure, judicial cooperation and cross-border evidence

Thursday, 13/7/2017

10.00-12.00 Written Examination
12.30-14.30 Farewell – Lunch Buffet


Δευτέρα 13 Φεβρουαρίου 2017

SSRN Artificial intelligence

Συλλογή πηγών για την τεχνητή νοημοσύνη στο δίκαιο, στο αποθετήριο SSRN, με άρθρα από το περιοδικό:
Artificial Intelligence - Law, Policy, & Ethics eJournal


Incl. Electronic Paper Driven to Safety: Robot Cars and the Future of LiabilityAAJ Research 
American Association for Justice 
Date Posted: February 13, 2017
Working Paper Series
5 downloads

Incl. Electronic Paper Personalizing EU Private Law. From Disclosures to Nudges and Mandates
European Review of Private Law, Forthcoming
Philipp Hacker
European University Institute
Date Posted: February 12, 2017
Accepted Paper Series
35 downloads

Incl. Electronic Paper Artificial Intelligence and Virtual Law Offices Expected to Be Top Technological Trends Impacting the Legal Profession in 2017
The Wyoming Lawyer, February 2017
Blake Anthony Klinkner
Independent
Date Posted: February 10, 2017
Accepted Paper Series
5 downloads

Incl. Electronic Paper Automation Processes and Blockchain SystemsKartik Hegadekatti
Government of India, Ministry of Railways
Date Posted: February 06, 2017
Working Paper Series
10 downloads

Incl. Electronic Paper Human Dignity in an Age of Autonomous Weapons: Are We in Danger of Losing an 'Elementary Consideration of Humanity'?
European Society of International Law (ESIL) 2016 Annual Conference (Riga) 
Ozlem Ulgen
Birmingham City University
Date Posted: February 06, 2017
Working Paper Series
17 downloads

Incl. Electronic Paper Jailbreak!: What Happens When Autonomous Vehicle Owners Hack into Their Own Cars
Michigan Telecommunications and Technology Law Review, Forthcoming
Michael Harry Sinanian
University of Michigan Law School
Date Posted: February 03, 2017
Working Paper Series
13 downloads

Representational Complexity in Law
Proceedings of 11th International Conference on Artificial Intelligence and Law, 193 (2007)
Harry Surden
University of Colorado Law School
Date Posted: February 02, 2017
Accepted Paper Series

Incl. Electronic Paper Understanding the Impact of Smart Cities and the Need for Smart RegulationsManick Wadhwa
University of Delhi - Faculty of Law, Student
Date Posted: February 02, 2017
Working Paper Series
12 downloads

Incl. Electronic Paper More Human Than Human: How Some SF Presents AI's Claims to the Right to Life and Self-Determination
Oxford Journal of Socio-Economic Studies, Hilary Term, 2017
Christine A. Corcos
Louisiana State University, Baton Rouge - Paul M. Hebert Law Center
Date Posted: February 02, 2017
Last Revised: February 07, 2017
Accepted Paper Series
9 downloads

Incl. Electronic Paper Controlling Humans and Machines
Temple International & Comparative Law Journal, Vol. 30, No. 1, 2016
Bryant Walker Smith
University of South Carolina - School of Law
Date Posted: February 01, 2017
Accepted Paper Series
9 downloads

Incl. Electronic Paper Robot Law
Case Legal Studies Research Paper No. 2017-1
Maxwell MehlmanJessica Wilen Berg and Soumya Ray
Case Western Reserve University School of Law, Case Western Reserve University School of Law and Case Western Reserve University - Department of Electrical Engineering and Computer Science
Date Posted: February 01, 2017
Last Revised: February 03, 2017
Accepted Paper Series
21 downloads

Incl. Electronic Paper What is Data Ethics?
Phil. Trans. R. Soc. A, Volume 374, Issue 2083, December 2016
Luciano Floridi and Mariarosaria Taddeo
University of Oxford - Oxford Internet Institute and University of Oxford - Oxford Internet Institute
Date Posted: February 01, 2017
Accepted Paper Series
163 downloads

Incl. Electronic Paper Artificial Intelligence and the 'Good Society': The US, EU, and UK ApproachCorinne J.N. CathSandra WachterBrent MittelstadtMariarosaria Taddeo and Luciano Floridi
University of Oxford - Oxford Internet Institute, The Alan Turing Institute, University of Oxford - Oxford Internet Institute, University of Oxford - Oxford Internet Institute and University of Oxford - Oxford Internet Institute
Date Posted: January 27, 2017
Working Paper Series
232 downloads

Incl. Electronic Paper Wild Westworld: The Application of Section 230 of the Communications Decency Act to Social Networks’ Use of Machine-Learning AlgorithmsCatherine A. Tremble
Fordham Law Review
Date Posted: January 25, 2017
Working Paper Series
13 downloads

Incl. Electronic Paper Why a Right to Explanation of Automated Decision-Making Does Not Exist in the General Data Protection RegulationSandra WachterBrent Mittelstadt and Luciano Floridi
The Alan Turing Institute, University of Oxford - Oxford Internet Institute and University of Oxford - Oxford Internet Institute
Date Posted: January 24, 2017
Working Paper Series
674 downloads

Incl. Electronic Paper Can Machines Replace the Human Brain? A Review of Litigation Outcome Prediction Methods for Construction Disputes
Proceedings of the “New Perspectives In Construction Law” International Conference, March 2015, 
Ahmad Alozn and Abdulla Galadari
Masdar Institute of Science and Technology (MIST), Students and Masdar Institute of Science and Technology (MIST)
Date Posted: January 24, 2017
Accepted Paper Series
5 downloads

Incl. Electronic Paper Rise of the Digital Regulator
Duke Law Journal, Forthcoming
Rory Van Loo
Boston University School of Law
Date Posted: January 23, 2017
Accepted Paper Series
182 downloads

Incl. Electronic Paper Daddy's Car: La Inteligencia Artificial Como Herramienta Facilitadora De Derechos De Autor (Daddy's Car: Artificial Intelligence As a Creative Tool for Copyright)
Revista La Propiedad Inmaterial, No. 22 • Julio-Diciembre 2016, 
Jaime Alberto Diaz Limon
Independent
Date Posted: January 19, 2017
Accepted Paper Series
12 downloads

Incl. Electronic Paper Machine Rules. Of Drones, Robots, and the Info-Capitalist Society
Italian Law Journal, Vol. 2, p. 367-404, 2016
Guido Noto La Diega
Northumbria University
Date Posted: January 17, 2017
Accepted Paper Series
37 downloads

Incl. Electronic Paper Educating Lawmakers and Testing Autonomous Decision Makers: Working Reaction Article to 2016 Autonomous Vehicle Safety Regulation World CongressKatherine D Sheriff
Emory University, School of Law, Students
Date Posted: January 12, 2017
Working Paper Series
9 downloads

Incl. Electronic Paper Siri-ously 2.0: What Artificial Intelligence Reveals about the First Amendment
Minnesota Law Review (Forthcoming), Arizona Legal Studies Discussion Paper No. 17-01, Ohio State Public Law Working Paper No. 374
Toni M. MassaroHelen L. Norton and Margot E. Kaminski
University of Arizona College of Law, University of Colorado School of Law and Ohio State University (OSU) - Michael E. Moritz College of Law
Date Posted: January 10, 2017
Last Revised: January 12, 2017
Accepted Paper Series
149 downloads

Incl. Electronic Paper Law and Moral Dilemmas
Harvard Law Review, Vol. 130, p. 659, 2016
Bert I. Huang
Columbia Law School
Date Posted: January 09, 2017
Accepted Paper Series
310 downloads

Incl. Electronic Paper Legality of Lethal Autonomous Weapons AKA Killer RobotsUdani Gunawardena
Central European University
Date Posted: January 04, 2017
Working Paper Series
15 downloads

Incl. Electronic Paper The Three Laws of Robotics in the Age of Big Data
Ohio State Law Journal, Vol. 78, (2017), Forthcoming, Yale Law School, Public Law Research Paper No. 592
Jack M. Balkin
Yale University - Law School
Date Posted: December 29, 2016
Accepted Paper Series
413 downloads

Incl. Electronic Paper Autonomous Weapon Systems and the Threshold of Non-International Armed Conflict
Sasha Radin & Jason Coats, Autonomous Weapon Systems and the Threshold of Non-international Armed Conflict, 30 Temple Int'l & Comp. L.J. 133 (2016)
Sasha Radin and Jason Coats
Stockton Center for the Study of International Law, U.S. Naval War College and Independent
Date Posted: December 19, 2016
Last Revised: January 11, 2017
Accepted Paper Series
19 downloads

Incl. Electronic Paper Biometric Cyberintelligence and the Posse Comitatus Act
Washington & Lee Legal Studies Paper No. 2016-14
Margaret Hu
Washington and Lee University - School of Law
Date Posted: December 17, 2016
Last Revised: December 21, 2016
Working Paper Series
22 downloads

Incl. Electronic Paper Should Autonomous Agents Be Liable for What They Do?
Maastricht European Private Law Institute Working Paper No. 2016/12
Jaap Hage
Maastricht University - METRO Institute
Date Posted: December 15, 2016
Working Paper Series
34 downloads

Incl. Electronic Paper Big Data's New Discrimination Threats: Amending the Americans with Disabilities Act to Cover Discrimination Based on Data-Driven Predictions of Future Disease
Forthcoming in Glenn Cohen, Allison Hoffman and William Sage (eds.), Big Data, Health Law, and Bioethics (Cambridge University Press 2017) , Case Legal Studies Research Paper No. 2016-38
Sharona Hoffman
Case Western Reserve University School of Law
Date Posted: December 14, 2016
Accepted Paper Series
34 downloads

Incl. Electronic Paper The Ethical KnobGiuseppe ContissaFrancesca Lagioia and Giovanni Sartor
European University Institute - Department of Law (LAW), European University Institute - Department of Law (LAW) and European University Institute Law Department
Date Posted: December 08, 2016
Last Revised: February 09, 2017
Working Paper Series
45 downloads

Incl. Electronic Paper Products Liability as Enterprise Liability
USC Law Legal Studies Paper No. 16-38
Gregory C. Keating
University of Southern California Law School
Date Posted: December 07, 2016
Last Revised: January 12, 2017
Working Paper Series
112 downloads

Incl. Electronic Paper Regulation by MachineBenjamin AlarieAnthony Niblett and Albert Yoon
University of Toronto - Faculty of Law, University of Toronto - Faculty of Law and University of Toronto - Faculty of Law
Date Posted: December 02, 2016
Last Revised: December 06, 2016
Working Paper Series
178 downloads

Incl. Electronic Paper The Reasonable Computer: Disrupting the Paradigm of Tort LiabilityRyan Abbott
University of Surrey School of Law
Date Posted: December 01, 2016
Last Revised: February 04, 2017
Working Paper Series
143 downloads

Incl. Electronic Paper Völker - und europarechtliche Implikationen autonomen Fahrens (International Law and Autonomous Driving)
Forthcoming, Bernd Oppermann/Jutta Stender-Vorwachs, Autonomes Fahren, München 2017,
Antje von Ungern-Sternberg
Lehrstuhl für Völkerrecht und Öffentliches Recht
Date Posted: November 30, 2016
Accepted Paper Series
26 downloads

Incl. Electronic Paper Algorithmic Consumers
Harvard Journal of Law and Technology, Vol. 30, 2017
Michal S. Gal and Niva Elkin-Koren
University of Haifa - Faculty of Law and University of Haifa - Faculty of Law
Date Posted: November 29, 2016
Accepted Paper Series
236 downloads

Incl. Electronic Paper Online Dispute Resolution: Stinky, Repugnant, or Drab
U of Maryland Legal Studies Research Paper No. 2016-40
Robert Condlin
University of Maryland Francis King Carey School of Law
Date Posted: November 23, 2016
Last Revised: January 04, 2017
Accepted Paper Series
207 downloads

Re-Conceiving the Rule of Law: Values, Relationships, and Technology
California Western School of Law Research Paper No. 16-19
Thomas D. Barton
California Western School of Law
Date Posted: November 19, 2016
Working Paper Series

Student Privacy Principles for the Age of Big Data: Moving Beyond FERPA and FIPPs
8 Drexel Law Review 339 (2016)
Elana Zeide
New York University Information Law Institute
Date Posted: November 18, 2016
Accepted Paper Series

Incl. Electronic Paper Machine Learning with Personal Data
Queen Mary School of Law Legal Studies Research Paper No. 247/2016
Dimitra KamarinouChristopher Millard and Jatinder Singh
Queen Mary University of London, School of Law - Centre for Commercial Law Studies, Queen Mary University of London, School of Law - Centre for Commercial Law Studies and University of Cambridge - Computer Laboratory
Date Posted: November 08, 2016
Accepted Paper Series
323 downloads

Incl. Electronic Paper The Technology Legal Framework Issues and Challenges in Romania
Supliment Revista Romana de Drept European, Forthcoming
Catalin Vrabie and Andreea Maria Tirziu
National University of Political Studies and Public Administration (NUPSPA) and National University of Political Studies and Public Administration, Students
Date Posted: November 04, 2016
Accepted Paper Series
6 downloads

Incl. Electronic Paper Responsibility & Machine Learning: Part of a ProcessJatinder SinghIan WaldenJon Crowcroft and Jean Bacon
University of Cambridge - Computer Laboratory, Queen Mary University of London, School of Law, University of Cambridge and University of Cambridge - Computer Laboratory
Date Posted: October 28, 2016
Working Paper Series
134 downloads

Incl. Electronic Paper The Technology Legal Framework Issues and Challenges in Romania
Supliment Revista Romana de Drept European, (Forthcoming)
Catalin Vrabie and Andreea Maria Tirziu
National University of Political Studies and Public Administration (NUPSPA) and National University of Political Studies and Public Administration, Students
Date Posted: October 28, 2016
Accepted Paper Series
7 downloads

Incl. Electronic Paper Drones and the Threshold for Waging War
Politik (Forthcoming)
Ezio Di Nucci
University of Copenhagen
Date Posted: October 27, 2016
Accepted Paper Series
12 downloads

Incl. Electronic Paper Using Machine Learning to Predict Outcomes in Tax LawBenjamin AlarieAnthony Niblett and Albert Yoon
University of Toronto - Faculty of Law, University of Toronto - Faculty of Law and University of Toronto - Faculty of Law
Date Posted: October 20, 2016
Working Paper Series
202 downloads

Reflections on the EPSRC Principles of Robotics from the New Far-Side of the LawAurora Voiculescu
University of Westminster - Faculty of Social Sciences and Humanities
Date Posted: October 18, 2016
Working Paper Series

Incl. Electronic Paper Keep Out! The Efficacy of Trespass, Nuisance and Privacy Torts as Applied to Drones
33 Georgia State Law Review, Forthcoming
Hillary B. Farber
University of Massachusetts School of Law at Dartmouth
Date Posted: October 17, 2016
Accepted Paper Series
109 downloads

Incl. Electronic Paper Responsibility, Autonomy and Accountability: Legal Liability for Machine Learning
Queen Mary School of Law Legal Studies Research Paper No. 243/2016
Chris ReedElizabeth J Kennedy and Sara Nogueira Silva
Queen Mary University of London, School of Law, Queen Mary University London, School of Law - Centre for Commercial Law Studies and Queen Mary University of London, School of Law
Date Posted: October 17, 2016
Accepted Paper Series
202 downloads

Incl. Electronic Paper Remote and Autonomous Warfare Systems – Precautions in Attack and Individual Accountability
Research Handbook on Remote Warfare, Edward Elgar Press, Jens David Ohlin ed., 2016, Forthcoming 
Ian HendersonPatrick Keane and Joshua Liddy
Law School, University of Adelaide, Government of the Commonwealth of Australia - Royal Australian Air Force and Australian National University - ANU College of Law
Date Posted: October 16, 2016
Accepted Paper Series
52 downloads

Incl. Electronic Paper Introduction: Big Data and Competition Policy
Big Data and Competition Policy, Oxford University Press (2016)
Maurice E. Stucke and Allen P. Grunes
University of Tennessee College of LawThe Konkurrenz Group and The Konkurrenz Group
Date Posted: October 16, 2016
Accepted Paper Series
447 downloads

Incl. Electronic Paper Company Law and Autonomous Systems: A Blueprint for Lawyers, Entrepreneurs, and RegulatorsShawn BayernThomas BurriThomas D. GrantDaniel M. HäusermannFlorian Möslein and Richard Williams
Florida State University - College of Law, University of St. Gallen, University of Cambridge - Lauterpacht Research Centre for International Law, University of St. Gallen Law School, Universität Marburg (Institut für Handels- und Wirtschaftsrecht) and University of Cambridge - Faculty of Law
Date Posted: October 12, 2016
Working Paper Series
167 downloads

Incl. Electronic Paper A Machine Learning Classifier for Corporate Opportunity Waivers
Columbia Law and Economics Working Paper No. 553
Gabriel V. Rauterberg and Eric L. Talley
University of Michigan Law School and Columbia University - School of Law
Date Posted: October 09, 2016
Last Revised: December 05, 2016
Working Paper Series
91 downloads